Efektywny rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury ZIT MOF Piły – Budowa zbiorników retencyjnych dla wód deszczowych na terenie miasta Piły

 

11 lutego 2026 r. Spółka Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Spółka z o.o. podpisała umowę z Zarządem Województwa Wielkopolskiego na realizację projektu objętego wsparciem finansowym Unii Europejskiej pn. „Efektywny rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury ZIT MOF Piły – Budowa zbiorników retencyjnych dla wód deszczowych na terenie miasta Piły”.

Wartość projektu:
Szacowana całkowita wartość projektu (brutto): 4 426 293,10 zł
Szacowana wartość kosztów kwalifikowanych (netto): 3 615 099,94 zł
Wartość dofinansowania (62,08% kwoty kosztów kwalifikowanych): 2 244 254,04 zł

Zakres zadania obejmuje budowę:

1. Zbiornika retencyjnego w rejonie ulic ppłk. Aleksandra Kity i gen. Władysława Andersa. (link do rysunku w PDF)

Zbiornik ten zaprojektowany został z rur betonowych o średnicy Ø 1400 mm. Pojemność retencyjna przedmiotowego zbiornika wynosi około 300 m³.

Dopełnieniem realizowanych działań inwestycyjnych będzie wdrożenie komponentu edukacyjnego, skoncentrowanego na zagadnieniach związanych z ekologią i zrównoważonym rozwojem. Planowane działania z zakresu edukacji ekologicznej mają na celu zwiększenie świadomości mieszkańców Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Piły w zakresie ochrony środowiska, odpowiedzialnego korzystania z zasobów naturalnych oraz znaczenia zieleni miejskiej dla jakości życia mieszkańców.

W ramach działań z zakresu edukacji ekologicznej zostanie wybudowana ścieżka edukacyjna wyposażona w tablice informacyjne, opisy gatunków, elementy sensoryczne i hotele dla owadów.
Jej celem, oprócz edukacyjnej, będzie spełnienie funkcji:
– rekreacyjnej,
– społecznej,
– przyrodniczej.

W ramach zagospodarowania terenu zostaną posadzone drzewa liściaste (wiśnie japońskie – 9 szt.) oraz krzewy liściaste (berberysy, ligustry pospolite i zadrzewnie okazałe łącznie w ilości 567 szt.). Drzewa i krzewy zostaną wyściółkowane zrębkami zabezpieczającymi powierzchnię rabat przed nadmiernym przesuszaniem się gleby oraz zapewnią jej właściwe napowietrzenie.

2. Zbiornika retencyjnego w rejonie ulicy Orzeszkowej. (link do rysunku w PDF)

Zbiornik ten zaprojektowany został z rur betonowych o średnicy Ø 1200 mm. Pojemność retencyjna przedmiotowego zbiornika wynosi około 350 m³.

3. Zbiornika retencyjnego w rejonie ulic Cichej i Czarnkowskiej. (link do rysunku w PDF)

Zbiornik ten zaprojektowany został z rur betonowych o średnicy Ø 1600 mm. Pojemność retencyjna przedmiotowego zbiornika wynosi około 500 m³.
W ramach zagospodarowania terenu zostaną posadzone krzewy liściaste (ligustry pospolite i róże pomarszczone łącznie w ilości 125 szt.) oraz na powierzchni około 450 m² zostanie założona łąka kwietna. Drzewa i krzewy zostaną wyściółkowane zrębkami zabezpieczającymi powierzchnię rabat przed nadmiernym przesuszaniem się gleby oraz zapewnią jej właściwe napowietrzenie.
Podziemne zbiorniki retencyjne służyć będą do retencjonowania wód opadowych lub roztopowych w trakcie deszczy nawalnych.

Cele i rezultaty projektu:

Miasto Piła, podobnie jak wiele innych obszarów w Polsce, doświadcza coraz intensywniejszych skutków zmian klimatu, jak: fale upałów, ulewne deszcze, silne wiatry i burze. Obserwowane trendy klimatyczne w regionie Piły, szczegółowo zidentyfikowane w „Planie Adaptacji do Zmian Klimatu Miasta Piły” (MPA), wskazują na negatywne zmiany wpływające na zdrowie i komfort życia mieszkańców oraz funkcjonowanie gospodarki. W ciągu ostatnich 40 lat odnotowano wzrost średniej rocznej temperatury o 1,7°C i podwojenie liczby dni upalnych (>30°C). Wzrosła też liczba dni z ekstremalnymi opadami, a liczba dni ze śniegiem spadła o połowę. Prognozy do 2050 roku przewidują dalszy wzrost temperatur i opadów ekstremalnych. Główne zagrożenia to susze, fale upałów i podtopienia, szczególnie na gęsto zabudowanych osiedlach Staszyce i Górne, gdzie kanalizacja deszczowa ma niewystarczającą przepustowość.

Celem projektu jest zwiększenie odporności m. Piły na zmiany klimatu i klęski żywiołowe poprzez poprawę i wzmocnienie systemu pozyskiwania, magazynowania i wykorzystania wód opadowych
oraz retencji wodnej. Jest to bezpośrednia odpowiedź na zidentyfikowane problemy i potrzeby wynikające z MPA.

Realizacja projektu przyniesie wielowymiarowe korzyści:

1. Korzyści środowiskowe:

• Zwiększona retencja i infiltracja wody opadowej: powstaną trzy zbiorniki retencyjne wód opadowych lub roztopowych w rejonie ulic Cichej i Czarnkowskiej (Osiedle Staszyce), ppłk. Aleksandra Kity i gen. Władysława Andersa oraz Orzeszkowej (Osiedle Górne).
  Łączna szacunkowa pojemność tych obiektów wyniesie 1150 m³. Zbiorniki te, wraz z nowo projektowanymi łąkami kwietnymi, zwiększą zdolność miasta do gromadzenia wody opadowej, zmniejszając ryzyko lokalnych podtopień i zasilając wody gruntowe w okresach suszy.
• Wzrost bioróżnorodności: utworzenie około 623 m² łąk kwietnych i innych terenów zieleni. Planowane są nasadzenia gatunków rodzimych i miododajnych, takich jak: wiśnia japońska 'Amanogawa’, berberys 'Red Tower’, ligustr pospolity i zadrzewnia okazała 'Honeybee’. Stworzy to nowe siedliska i źródła pokarmu dla owadów zapylających, ptaków i drobnych ssaków.
• Poprawa mikroklimatu miejskiego: zwiększenie powierzchni biologicznie czynnych i piętrowy układ roślinności przyczynią się do łagodzenia efektu miejskiej wyspy ciepła poprzez obniżenie temperatury powietrza i zwiększenie wilgotności.
• Ochrona gleby i zasobów wodnych: poprawa struktury gleby dzięki korzeniom roślin i zmniejszenie potrzeby nawadniania wodą pitną.

2. Korzyści gospodarcze:

• Oszczędności w zużyciu wody pitnej: wykorzystanie wody deszczowej do celów gospodarczych (np. podlewanie zieleni wokół zbiornika przy ul. Orzeszkowej za pomocą pompy abisynki) zmniejszy zapotrzebowanie na wodę wodociągową.
• Zmniejszenie kosztów związanych z podtopieniami: skuteczniejsza retencja wody deszczowej ograniczy straty materialne i koszty usuwania skutków podtopień dla mieszkańców i miasta.
• Niższe koszty utrzymania terenów zielonych: ekstensywna pielęgnacja łąk kwietnych i dobór roślin odpornych na suszę zmniejszą nakłady na koszenie, podlewanie i nawożenie.

3. Korzyści społeczne:

• Poprawa jakości życia i komfortu mieszkańców: stworzenie bardziej zielonych i estetycznych przestrzeni do życia i wypoczynku.
• Edukacja ekologiczna i wzrost świadomości: animacje dla przedszkolaków, ścieżka edukacyjna przy ul. gen. Władysława Andersa i ulotki dla mieszkańców Piły na temat retencji wód opadowych.
• Zwiększenie bezpieczeństwa: redukcja ryzyka podtopień zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców i ich mienia.
• Tworzenie miejsc integracji społecznej: nowe tereny zielone i ścieżka edukacyjna staną się miejscami spotkań, spacerów i rekreacji

Realizacja projektu pozwoli na osiągnięcie wymiernych rezultatów: powstanie nowoczesnej infrastruktury proekologicznej oraz zapewnienie dostępu do nowej lub udoskonalonej zielonej przestrzeni dla około 6500 osób. Ponadto projekt ten wpisuje się w działania na rzecz adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych oraz budowania odporności środowiskowej w skali lokalnej. Inwestycja jest w pełni spójna ze strategicznymi dokumentami miasta, w tym z Miejskim Planem Adaptacji do Zmian Klimatu oraz Strategią ZIT MOF Piły.

Docelowym odbiorcą korzyści płynących z budowy zbiorników retencyjnych łącznie z zagospodarowaniem terenów wokół nich będą mieszkańcy Piły.